Khoảnh khắc đứng trên bục nhận giải, Vương Mạn Dục giành được chức vô địch đơn nữ WTT Grand Smash thứ tư trong sự nghiệp.

Với 9.265 điểm, cô trở lại vị trí số một thế giới đơn nữ, hơn người xếp thứ hai là Tôn Dĩnh Sa 1.590 điểm. Nhưng trong buổi phỏng vấn sau trận, cô không nhắc đến những con số đó, mà liên tục nói về một chuyện khác: các tay vợt trẻ chưa theo kịp, phải làm sao đây.

Ngày bế mạc giải China Smash, khán đài ở Thủ Cương Viên, Bắc Kinh chật kín người. Trong trận chung kết đơn nữ, Vương Mạn Dục thắng áp đảo 4-0 trước tay vợt phòng thủ cắt bóng người Nhật Bản Sato Hitomi, tỷ số bốn ván là 11-2, 11-8, 11-3, 11-9.

Một ngày trước đó, cô vừa cùng Khoái Mạn giành chức vô địch đôi nữ. Cùng một giải đấu, chức vô địch ở cả hai nội dung đều rơi vào tay cô, và cả hai đều là bảo vệ thành công ngôi vương.

Trận chung kết này không có nhiều kịch tính, nhưng giá trị không hề thấp. Sato Hitomi là tay vợt Nhật Bản đầu tiên trong lịch sử vào chung kết đơn nữ WTT Grand Smash, đồng thời cũng là tay vợt cắt bóng đầu tiên làm được điều đó.

Ở bán kết, cô đã loại Trần Hạnh Đồng với tỷ số 4-1. Trước đó Vương Mạn Dục từng vấp ngã trước đối thủ này một lần: ba tháng trước tại US Smash, cô thua Sato Hitomi 0-3.

Lần đối đầu này, ngay từ ván đầu cô đã nắm chắc nhịp độ trong tay. Ván thứ hai khi tỷ số là 9-8 còn kích hoạt luật giao bóng luân phiên (expedite), cô không hề rối loạn, liên tiếp ghi hai điểm để thắng ván đó.

Sau khi vô địch, cô nhận 2.000 điểm, tổng điểm tăng lên 9.265, vượt Tôn Dĩnh Sa để trở lại vị trí số một thế giới. Tôn Dĩnh Sa dừng bước ở vòng 32 giải này, chỉ nhận 100 điểm, khoảng cách giữa hai người lập tức nới rộng lên 1.590 điểm. Con số này, xét trong bóng bàn nữ mấy năm gần đây, có thể coi là độc nhất.

Nhưng điều cô nói nhiều nhất sau trận lại không phải những chuyện này.

Tại buổi họp báo, cô nói về các tay vợt trẻ, cho biết mình là một trong những thành viên lớn tuổi trong đội, mong muốn giúp đỡ lớp trẻ, cũng mong có thêm nhiều tài năng trẻ Trung Quốc vươn lên.

Câu nói nghe như lời xã giao, nhưng đặt vào hoàn cảnh của cô thì không hoàn toàn là khách sáo. Hiện tại, những người có thể ổn định gánh vác đội nữ vẫn là cô cùng Tôn Dĩnh Sa, Trần Hạnh Đồng. Khoái Mạn được xem là gương mặt mới, giải này cùng cô giành chức vô địch đôi nữ, ở nội dung đơn cũng đã vào top 10 thế giới, nhưng độ ổn định vẫn còn kém một chút. Trong lứa trẻ, số người thực sự đứng vững được ở các giải quốc tế lớn chẳng đếm được mấy ai.

Tình hình của đội nam còn thấy rõ hơn. Ở giải này, bóng bàn Trung Quốc chỉ giành hai chức vô địch, các nội dung đơn nam, đôi nam và đôi nam nữ đều không vào chung kết. Đây là lần đầu tiên kể từ khi China Smash ra đời năm 2024, Trung Quốc không thể giành trọn cả năm chức vô địch.

Ở nội dung đơn nam, "mầm non duy nhất" trụ lại đến cuối là Chu Khải Hào 29 tuổi. Anh lần lượt đánh bại Harimoto Tomokazu, Jang Woo-jin, tiến vào bán kết, rồi thua Matsushima Sora 2-4. Đây là lần đầu tiên trong sự nghiệp anh vào bán kết đơn nam một giải Grand Smash, thứ hạng cũng tăng lên vị trí thứ ba trong đội.

Lẽ ra đây là lúc lớp trẻ phải xông lên, kết quả lại phải dựa vào một lão tướng 29 tuổi đứng mũi chịu sào, bản thân chuyện đó đã nói lên vấn đề.

Bảng xếp hạng thế giới mới nhất còn cho thấy nhiều điều hơn. Ngày 12 tháng 10, Liên đoàn Bóng bàn Quốc tế công bố bảng xếp hạng tuần 42, vị trí số một đơn nam là tay vợt Nhật Bản 19 tuổi Matsushima Sora, tổng điểm 8.550.

Anh hơn người xếp thứ hai là tay vợt Pháp Felix Lebrun gần 1.900 điểm, hơn Vương Sở Khâm xếp thứ năm hơn 2.300 điểm. Vương Sở Khâm không tham dự giải này, do chấn thương cũ ở vai và đầu gối, anh rút khỏi China Smash, 2.000 điểm từ chức vô địch giải năm ngoái hết hạn bị xóa, thứ hạng tụt dốc từ số một xuống thứ năm.

Trong top 10 đơn nam chỉ có hai tay vợt Trung Quốc: Vương Sở Khâm thứ năm, Lâm Thi Đống thứ chín. Top 3 không có người Trung Quốc nào, đây là lần đầu tiên kể từ đầu thế kỷ 21, cũng là lần đầu tiên trong gần 28 năm bóng bàn Trung Quốc không có ai lọt vào top 3 đơn nam.

Đây không phải kết quả của việc một mình Matsushima Sora bất ngờ nổi lên. Nửa năm qua anh từng thắng Vương Sở Khâm, năm nay còn giành chức vô địch đơn nam US Smash, điểm số không phải nhờ người khác bị trừ điểm mà có được.

Năm nay anh mới 19 tuổi, phá kỷ lục của Lâm Thi Đống, trở thành tay vợt số một thế giới đơn nam trẻ nhất lịch sử bóng bàn, đồng thời là tay vợt nam Nhật Bản đầu tiên sau 46 năm ngồi lên vị trí này. Harimoto Tomokazu xếp thứ ba năm nay cũng mới 23 tuổi.

Matsushima Sora cũng không phải người duy nhất trong gia đình chơi bóng bàn.

Nhà họ có bốn người con, tất cả đều chơi bóng bàn, tất cả đều cầm vợt tay trái. Bố mẹ tự mở câu lạc bộ bóng bàn, mấy đứa trẻ từ nhỏ đã tập luyện cùng nhau, cạnh tranh lẫn nhau.

Người thứ hai, Matsushima Kakeru 17 tuổi, đã là trụ cột của đội thiếu niên quốc gia Nhật Bản, giành suất dự giải trẻ châu Á. Người thứ ba, Matsushima Miku 13 tuổi, có thể vượt nhóm tuổi để thi đấu ở giải U19, từng giành ngôi á quân giải Grand Smash trẻ châu Âu. Người thứ tư, Matsushima Aku mới 10 tuổi, đã giành chức vô địch học sinh tiểu học toàn Nhật Bản. Từ 10 đến 19 tuổi, vừa vặn trải dài ba chu kỳ Olympic tiếp theo.

Khi hai anh em Harimoto Tomokazu và Harimoto Miwa mới nổi lên, nhiều người cho rằng đó chỉ là hiện tượng cá biệt. Giờ bốn anh em nhà Matsushima nối gót, đồng nghĩa lực lượng dự bị của đội Nhật Bản cho hơn chục năm tới đã bày sẵn trên bàn.

Đội nữ cũng vậy. Harimoto Miwa giữ vững vị trí thứ ba thế giới, là đối thủ số một của bóng bàn nữ Trung Quốc. Ở giải Grand Smash này, cô vào bán kết đơn nữ, ở nội dung đôi nữ cùng Hayata Hina giành ngôi á quân. Tay vợt cắt bóng Sato Hitomi càng khiến tất cả bất ngờ, lần lượt đánh bại hai tay vợt Trung Quốc, đưa lối đánh cắt bóng vốn ít phổ biến vào tận chung kết Grand Smash.

Trước đây nhìn đội Nhật Bản, chỉ cần để mắt đến mỗi Harimoto Tomokazu là đủ. Giờ bên nam có Matsushima Sora, Harimoto Tomokazu xếp thành hàng, bên nữ có Harimoto Miwa, Sato Hitomi, Hayata Hina, mỗi người một lối đánh. Người ta không phải đột phá đơn lẻ, mà là bổ sung từng lớp từng lớp đi lên.

Bản thân Vương Mạn Dục cũng từ phía dưới vươn lên, cô hiểu rõ hơn ai hết giữ vững vị trí dẫn đầu khó khăn đến mức nào. Ba tháng trước Sato Hitomi có thể thắng cô, ba tháng sau bị cô thắng trắng, nhưng người ta thắng được một lần thì có thể thắng lần thứ hai. Harimoto Miwa tuổi còn rất trẻ đã có thể so tài với các trụ cột của Trung Quốc, phía sau còn có Matsushima Miku 13 tuổi đang đuổi theo. Ngồi ở vị trí số một, không ai dám lơi lỏng.

Đánh xong giải này, bản thân cô cũng đã chạm đến giới hạn. Từ Asiad Nagoya ngày 24 tháng 9 đến China Smash ngày 11 tháng 10, trong 18 ngày cô giành 5 chức vô địch: đồng đội nữ, đôi nữ, đơn nữ ở Asiad, cộng thêm đơn nữ và đôi nữ ở Grand Smash; 18 ngày đánh 21 trận, thắng toàn bộ.

Sau trận cô nói mình kiệt sức cả thể chất lẫn tinh thần, sắp tới muốn nghỉ ngơi điều chỉnh trước. Ngày 19 tháng 10 giải vô địch châu Á sẽ khởi tranh, là trụ cột của đội nữ, nhiều khả năng cô vẫn phải dẫn dắt đội tham dự.

Khi nói về sự trỗi dậy của các tay vợt cắt bóng Nhật Bản, cô cho rằng sự tiến bộ của đối thủ có thể mang lại kinh nghiệm chiến thắng, cũng đáng để học hỏi, mức độ coi trọng các lối đánh đặc biệt cũng nên được nâng cao. Câu nói này, nếu là vài năm trước, khó có thể thốt ra từ miệng một trụ cột của bóng bàn Trung Quốc vừa giành cú đúp vô địch.

Thứ hạng là sản phẩm của điểm số, thắng thua từng trận mới là thể hiện trực tiếp của thực lực. Vị trí số một thế giới của Matsushima Sora, vị trí thứ ba thế giới của Harimoto Miwa, trận chung kết Grand Smash của Sato Hitomi, tất cả đều không chỉ nhờ may mắn.

Cách đào tạo nhân tài của Nhật Bản đi theo con đường gia đình: bố mẹ mở câu lạc bộ, con cái từ nhỏ tập cùng nhau và cạnh tranh lẫn nhau, tỷ lệ thành tài lại không thấp. Bóng bàn Trung Quốc đi theo cơ chế toàn quốc, phạm vi tuyển chọn rộng, nhưng tay vợt trẻ ít cơ hội thi đấu, nhiều mầm non tốt không trụ được đến tuổi tỏa sáng đã bỏ cuộc.

Vương Mạn Dục nói mong có thêm nhiều tài năng trẻ Trung Quốc vươn lên, đi cạnh tranh với các tay vợt trên toàn thế giới. Câu này vừa nói cho các tay vợt trẻ nghe, cũng là nói cho cả đội nghe. Chiếc cúp vô địch chỉ là sự khẳng định nhất thời, điều thực sự quyết định có thể đi xa đến đâu là phía sau có người kế tục hay không.

Có đối thủ chưa chắc đã là chuyện xấu, bị đuổi càng sát, càng buộc người ta phải tiến lên.

Cập nhật lúc 2026-10-13 20:19